Τι είναι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων και πώς λειτουργούν;

Το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων είναι ένα είδος παραγώγου με το οποίο οι επενδυτές συνάπτουν μια συμφωνία να αγοράσουν ή να πωλήσουν καθορισμένη ποσότητα από ένα εμπόρευμα σε προκαθορισμένη τιμή και προκαθορισμένη ημερομηνία. Τα εμπορεύματα κατηγοριοποιούνται γενικά σε τρόφιμα, ενέργεια και μέταλλα. Το συμβόλαιο θα προσδιορίζει το υποκείμενο εμπόρευμα στο πλαίσιο αυτών των κατηγοριών, όπως αργό πετρέλαιο ή καλαμπόκι.

Η τιμή του συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης βασίζεται, κατά κύριο λόγο, στην τιμή για άμεση παράδοση (spot price) του υποκείμενου στοιχείου, αλλά ο χρόνος έως την παράδοση, τα επιτόκια και το κόστος φύλαξης αποτελούν όλα παράγοντες καθορισμού της τιμής. Οι αγοραστές και οι πωλητές στην αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης έχουν αντικρουόμενες πεποιθήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα ρευστοποιηθούν οι τιμές του υποκείμενου εμπορεύματος. Ο αγοραστής θα πραγματοποιήσει ακαθάριστο κέρδος, σε περίπτωση που η αξία του υποκείμενου εμπορεύματος έχει αυξηθεί κατά τη λήξη του συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης, και ακαθάριστη ζημία σε περίπτωση που η αξία μειωθεί. Από την άλλη πλευρά, ο πωλητής θα πραγματοποιήσει ακαθάριστο κέρδος, εάν η αξία του υποκείμενου εμπορεύματος μειωθεί κατά τη λήξη, και ακαθάριστη ζημία εάν η αξία έχει αυξηθεί.

Πώς λειτουργούν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων;

Σε αντίθεση με άλλα προϊόντα όπως τις μετοχές, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης οι επενδυτές δεν καταβάλλουν το πλήρες ποσό σε μετρητά από την αρχή ούτε κατέχουν το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο. Αντίθετα, πρέπει να καταθέσουν το αρχικό περιθώριο προκειμένου να ανοίξουν τη θέση του συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης. Το ποσό περιθωρίου που απαιτείται είναι ένα ποσοστό επί της αξίας του συμβολαίου. Στην DEGIRO οι επενδυτές μπορούν να βρουν την κατηγορία κινδύνου ενός προϊόντος δίπλα στην ονομασία του, η οποία αντιπροσωπεύει το ποσό του περιθωρίου που θα πρέπει να κατατεθεί προκειμένου να συνάψει το συμβόλαιο.

Επίσης, για να βρείτε την αξία ενός συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων (θεωρητική αξία), πολλαπλασιάζετε την τιμή του υποκείμενου στοιχείου με το μέγεθος της σύμβασης. Το μέγεθος της σύμβασης είναι ο παραδοτέος αριθμός των υποκείμενων μονάδων που αντιπροσωπεύεται σε κάθε σύμβαση. Για παράδειγμα, ένα συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης σε χρυσό μπορεί να αντιπροσωπεύει 100 ουγγιές χρυσού.

Δεδομένου ότι αρχικά χρειάζεται να διατεθεί μόνο ένα ποσοστό της αξίας του συμβολαίου, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων συνιστούν μέσα υψηλής μόχλευσης. Αυτό σημαίνει ότι μικρές κινήσεις των τιμών μπορούν να έχουν μεγάλο αντίκτυπο. Όταν η απαίτηση περιθωρίου είναι υψηλότερη, ο επενδυτής χρειάζεται κατά κανόνα να καταθέσει μεγαλύτερο περιθώριο για να ανοίξει τη θέση του συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης. Αυτό, με τη σειρά του, έχει ως αποτέλεσμα χαμηλότερη μόχλευση.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης έχουν ελάχιστη διαβάθμιση τιμής με βάση την οποία μπορεί να κυμαίνεται ένα συγκεκριμένο συμβόλαιο, γνωστή ως «βήμα τιμής» (tick size). Αυτό καθορίζεται στις προδιαγραφές του συμβολαίου που ορίζονται από το χρηματιστήριο. Η αξία βήματος, από την άλλη, είναι το πραγματικό χρηματικό ποσό που αποτελεί κέρδος ή ζημία ανά συμβόλαιο ανά βήμα τιμής και ισούται με το βήμα τιμής επί το μέγεθος της σύμβασης.

Πώς και πότε διακανονίζονται τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων;

Ένα μοναδικό χαρακτηριστικό των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης είναι το ότι διακανονίζονται σε ημερήσια βάση. Στο τέλος κάθε ημέρας συναλλαγών, καθορίζεται η τιμή κλεισίματος αγοράς από το χρηματιστήριο στο οποίο το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης τίθεται υπό διαπραγμάτευση. Είναι γνωστή ως η ημερήσια τρέχουσα τιμή αγοράς (mark-to-market – MTM) και είναι η ίδια για όλους. Πραγματοποιούνται ημερήσιοι διακανονισμοί στην τρέχουσα τιμή αγοράς έως τη λήξη του συμβολαίου ή το κλείσιμο της θέσης.

Ο ημερήσιος διακανονισμός σε μετρητά είναι η διαφορά ανάμεσα στην τιμή κλεισίματος t-1 και στην τιμή t. Ανάλογα με το αποτέλεσμα, είτε χρεώνεται είτε πιστώνεται ο λογαριασμός του κατόχου του συμβολαίου. Για παράδειγμα, εάν κατά τον ημερήσιο διακανονισμό υπάρχει αύξηση της αξίας του συμβολαίου, αυτό θα οδηγήσει σε πίστωση του λογαριασμού του κατόχου της θέσης αγοράς και σε χρέωση του λογαριασμού του κατόχου της θέσης πώλησης.

Στην DEGIRO, εάν μια χρέωση έχει ως αποτέλεσμα το υπόλοιπο στον λογαριασμό του κατόχου της θέσης πώλησης να υποχωρήσει κάτω από το περιθώριο ασφαλείας (maintenance margin), ο εν λόγω κάτοχος θα λάβει όχληση καταβολής περιθωρίου και θα πρέπει να καταθέσει περισσότερα κεφάλαια στον λογαριασμό. Εάν ο επενδυτής δεν αναπληρώσει το έλλειμμα πριν από τη λήξη της προθεσμίας που αναφέρεται στην όχληση καταβολής περιθωρίου, η DEGIRO θα παρέμβει και θα κλείσει θέσεις για λογαριασμό του επενδυτή προκειμένου να καλύψει το ελλιπές ποσό. Εάν η DEGIRO οφείλει να παρέμβει, αυτό συνεπάγεται πρόσθετες χρεώσεις.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων κατά κανόνα διακανονίζονται με φυσική παράδοση στη λήξη. Αυτό σημαίνει ότι με μια θέση αγοράς, έχετε το δικαίωμα να παραλάβετε το υποκείμενο εμπόρευμα. Παρότι είναι σύνηθες για τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων να διακανονίζονται με φυσική παράδοση, είναι εξίσου πιθανόν να διακανονιστούν σε μετρητά. Η DEGIRO δεν διευκολύνει τη φυσική παράδοση των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων. Για τον λόγο αυτόν, πρέπει να κλείσετε τη θέση σας πριν από τη λήξη. Με μια θέση αγοράς, κλείνετε τη θέση υποβάλλοντας μιαν αντίθετη εντολή για την πώληση του αριθμού των συμβολαίων στα οποία κατέχετε μια θέση. Με μια θέση πώλησης, υποβάλλετε εντολή για την αγορά του αριθμού των συμβολαίων στα οποία κατέχετε μια θέση προκειμένου να την κλείσετε.

Πού μπορώ να βρω πληροφορίες σχετικά με ένα συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων;

Καθότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων είναι τυποποιημένες συμβάσεις που τίθενται υπό διαπραγμάτευση σε χρηματιστήριο, πληροφορίες σχετικά με τη σύμβαση διατίθενται στο website του χρηματιστηρίου. Ένα από τα πιο γνωστά χρηματιστήρια εμπορευμάτων είναι το COMEX, το οποίο είναι θυγατρική του Ομίλου CME. Άλλα ευρέως γνωστά χρηματιστήρια παραγώγων είναι τα CBOT, NYMEX, Eurex και Euronext Derivatives.

Οι προδιαγραφές σχετικά με κάποιο συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων παρέχονται στο website του σχετικού χρηματιστηρίου. Σε αυτές περιλαμβάνονται πληροφορίες όπως το μέγεθος της σύμβασης, το υποκείμενο εμπόρευμα, η ημερομηνία λήξης και οι ώρες συναλλαγών. Άλλες πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά και τους κινδύνους του προϊόντος διατίθενται στο Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών (Key Information Document – KID) που το συνοδεύει. Στην πλατφόρμα DEGIRO, οι επενδυτές μπορούν να εντοπίζουν το έγγραφο KID ενός προϊόντος κάνοντας κλικ στην ονομασία του και επιλέγοντας «Έγγραφα».

Επενδύσεις σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων με την DEGIRO

Στην DEGIRO μπορείτε να πραγματοποιείτε συναλλαγές σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σε διάφορα συνδεδεμένα χρηματιστήρια παραγώγων. Θα βρείτε όλα τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης που προσφέρουμε μόλις συνδεθείτε στον λογαριασμό σας και επιλέξετε «συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης» από την καρτέλα «προϊόντα».

Για τις συναλλαγές σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, η DEGIRO χρεώνει αμοιβές σύνδεσης, έξοδα συναλλαγών και έξοδα διακανονισμού. Τα έξοδα αυτά αναφέρονται στον Πίνακα χρεώσεων. Είναι πιθανόν το χρηματιστήριο στο οποίο το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης τίθεται υπό διαπραγμάτευση να χρεώνει επίσης προμήθεια. Οι χρεώσεις αυτές αναφέρονται στον Πίνακα χρεώσεων.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και οι ανταμοιβές;

Η διαπραγμάτευση συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης στις αγορές εμπορευμάτων είναι δυνατόν να προσφέρει υψηλή ανταμοιβή, ωστόσο συνεπάγεται και σημαντικό κίνδυνο. Όταν επενδύετε σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων, μπορεί να χάσετε ποσό υψηλότερο από την αρχική σας επένδυση.

Η τιμή του υποκείμενου εμπορεύματος μπορεί να πέσει κάτω του μηδενός. Ως εκ τούτου, η μέγιστη δυνητική ζημία σε θέση αγοράς επί συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων μπορεί να υπερβεί την αξία της σύμβασης και, θεωρητικά, είναι απεριόριστη. Από την άλλη πλευρά, δεδομένου ότι η τιμή του υποκείμενου στοιχείου μπορεί θεωρητικά να αυξηθεί χωρίς όρια, η μέγιστη δυνητική ζημία σε θέση πώλησης είναι απεριόριστη. Συνιστάται να αναλαμβάνετε μόνο τις υποχρεώσεις που μπορείτε να εκπληρώσετε με χρήματα τα οποία δεν χρειάζεστε βραχυπρόθεσμα.

Οι πληροφορίες στο παρόν άρθρο δεν παρατίθενται για συμβουλευτικούς σκοπούς και δεν αποτελούν σύσταση για οποιαδήποτε επένδυση. Οι επενδύσεις ενέχουν κινδύνους. Ενδέχεται να χάσετε την κατάθεσή σας (ή μέρος αυτής). Σας συνιστούμε να επενδύετε μόνο σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα που αντιστοιχούν στις γνώσεις και στην εμπειρία σας.

backtotop

Σημείωση: Οι επενδύσεις εμπεριέχουν κινδύνους. Ενδέχεται να χάσετε (μέρος) της περιουσίας σας. Σας συνιστούμε να επενδύετε μόνο σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα τα οποία ταυτίζονται με τη γνώση και την εμπειρία σας.

Σημείωση:
Οι επενδύσεις εμπεριέχουν κινδύνους. Ενδέχεται να χάσετε (μέρος) της περιουσίας σας. Σας συνιστούμε να επενδύετε μόνο σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα τα οποία ταυτίζονται με τη γνώση και την εμπειρία σας.