Τι είναι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεικτών και πώς λειτουργούν;

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεικτών είναι ένα είδος παραγώγου, με το οποίο τα εμπλεκόμενα μέρη αναλαμβάνουν τη δέσμευση είτε να καταβάλουν είτε να εισπράξουν την αξία ενός υποκείμενου δείκτη σε προκαθορισμένη μελλοντική ημερομηνία. Συνήθως τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεικτών βασίζονται σε δείκτες μετοχών, όπως οι δείκτες NASDAQ 100, FTSE 100, EURO STOXX 50, AEX και S&P 500.

Δεδομένου ότι δεν είναι δυνατόν να κατέχει κάποιος έναν δείκτη, αυτό του είδους τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης παρέχουν στους επενδυτές τη δυνατότητα να αποκτούν έκθεση στην επίδοση ενός δείκτη, αντί να πρέπει να έχουν στην κατοχή τους όλα τα περιουσιακά στοιχεία που αντιπροσωπεύονται στον δείκτη.

Οι αγοραστές (θέση αγοράς) και οι πωλητές (θέση πώλησης) των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης δεικτών έχουν γενικά αντικρουόμενες πεποιθήσεις σχετικά με την τιμή του υποκείμενου δείκτη στην ημερομηνία λήξης. Οι αγοραστές θα πραγματοποιήσουν ακαθάριστο κέρδος, εάν η αξία του δείκτη έχει αυξηθεί κατά τη λήξη, και ακαθάριστη ζημία εάν έχει μειωθεί. Από την άλλη πλευρά, ο πωλητής θα πραγματοποιήσει ακαθάριστο κέρδος, εάν η αξία του υποκείμενου δείκτη μειωθεί κατά τη λήξη, και ακαθάριστη ζημία εάν η αξία έχει αυξηθεί.

Πώς λειτουργούν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεικτών;

Σε αντίθεση με άλλα χρηματοπιστωτικά προϊόντα όπως τις μετοχές, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεν καταβάλλετε από την αρχή το πλήρες ποσό σε μετρητά ούτε κατέχετε το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο. Αντ’ αυτού, καταθέτετε το αρχικό περιθώριο προκειμένου να ανοίξετε τη θέση του συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης. Το ποσό περιθωρίου που απαιτείται είναι ένα ποσοστό επί της αξίας του συμβολαίου. Στην DEGIRO μπορείτε να βρείτε την κατηγορία κινδύνου ενός προϊόντος δίπλα στην ονομασία του, η οποία αντιπροσωπεύει το ποσό του περιθωρίου που θα πρέπει να κατατεθεί προκειμένου να συνάψετε το συμβόλαιο.

Για να βρείτε την αξία ενός συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης, πολλαπλασιάζετε την τρέχουσα τιμή (spot price) του δείκτη με το μέγεθος της σύμβασής του. Σε αντίθεση με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων, για παράδειγμα, όπου το μέγεθος της σύμβασης αντιπροσωπεύει συγκεκριμένη ποσότητα του παραδοτέου εμπορεύματος, όπως 1.000 βαρέλια πετρελαίου, το μέγεθος της σύμβασης ενός συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης δείκτη ορίζεται από τον πολλαπλασιαστή.

Για παράδειγμα, ο πολλαπλασιαστής για ένα συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης επί του δείκτη S&P 500 είναι $250 ανά μονάδα δείκτη. Εάν ο δείκτης S&P 500 τίθεται υπό διαπραγμάτευση στις 3.370 μονάδες, η αξία του συμβολαίου θα είναι $842.500 ($250 x 3.370 = $842.500). Από την άλλη πλευρά, τα ηλεκτρονικά διαπραγματευόμενα συμβόλαια E-mini S&P 500 αντιπροσωπεύουν το ένα πέμπτο της αξίας σε σύγκριση με ένα κανονικό συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης του δείκτη S&P 500. Σε αυτήν την περίπτωση, εάν ο δείκτης S&P 500 τίθεται υπό διαπραγμάτευση στις 3.370 μονάδες, η αξία του συμβολαίου θα είναι $168.500 ($50 x 3.370 = $168.500).

Δεδομένου ότι αρχικά χρειάζεται να διατεθεί μόνο ένα ποσοστό της αξίας του συμβολαίου, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεικτών συνιστούν χρηματοπιστωτικά μέσα υψηλής μόχλευσης. Αυτό σημαίνει ότι μικρές κινήσεις των τιμών μπορούν να έχουν μεγάλο αντίκτυπο. Όταν η απαίτηση περιθωρίου είναι υψηλότερη, ο επενδυτής χρειάζεται κατά κανόνα να καταθέσει μεγαλύτερο περιθώριο για να ανοίξει τη θέση του συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης. Αυτό, με τη σειρά του, έχει ως αποτέλεσμα χαμηλότερη μόχλευση.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης έχουν ελάχιστη διαβάθμιση τιμής με βάση την οποία μπορεί να κυμαίνεται ένα συγκεκριμένο συμβόλαιο, γνωστή ως «βήμα τιμής» (tick size). Αυτό καθορίζεται στις προδιαγραφές του συμβολαίου που ορίζονται από το χρηματιστήριο. Η αξία βήματος, από την άλλη, είναι το πραγματικό χρηματικό ποσό που αποτελεί κέρδος ή ζημία ανά συμβόλαιο ανά βήμα τιμής και ισούται με το βήμα τιμής επί το μέγεθος της σύμβασης.

Πώς και πότε διακανονίζονται τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεικτών;

Ένα μοναδικό χαρακτηριστικό των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης είναι το ότι διακανονίζονται σε ημερήσια βάση. Στο τέλος κάθε ημέρας συναλλαγών, καθορίζεται η τιμή κλεισίματος αγοράς από το χρηματιστήριο στο οποίο το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης τίθεται υπό διαπραγμάτευση. Είναι γνωστή ως η ημερήσια τρέχουσα τιμή αγοράς (mark-to-market – MTM) και είναι η ίδια για όλους. Πραγματοποιούνται ημερήσιοι διακανονισμοί στην τρέχουσα τιμή αγοράς έως τη λήξη του συμβολαίου ή το κλείσιμο της θέσης.

Ο ημερήσιος διακανονισμός σε μετρητά είναι η διαφορά ανάμεσα στην τιμή κλεισίματος t-1 και στην τιμή t. Ανάλογα με το αποτέλεσμα, είτε χρεώνεται είτε πιστώνεται ο λογαριασμός του κατόχου του συμβολαίου. Για παράδειγμα, εάν κατά τον ημερήσιο διακανονισμό υπάρχει αύξηση της αξίας του συμβολαίου, αυτό θα οδηγήσει σε πίστωση του λογαριασμού του κατόχου της θέσης αγοράς και σε χρέωση του λογαριασμού του κατόχου της θέσης πώλησης.

Στην DEGIRO, εάν μια χρέωση έχει ως αποτέλεσμα το υπόλοιπο στον λογαριασμό του κατόχου της θέσης πώλησης να υποχωρήσει κάτω από το περιθώριο ασφαλείας (maintenance margin), ο εν λόγω κάτοχος θα λάβει όχληση καταβολής περιθωρίου και θα πρέπει να καταθέσει περισσότερα κεφάλαια στον λογαριασμό. Εάν ο επενδυτής δεν αναπληρώσει το έλλειμμα πριν από τη λήξη της προθεσμίας που αναφέρεται στην όχληση καταβολής περιθωρίου, η DEGIRO θα παρέμβει και θα κλείσει θέσεις για λογαριασμό του επενδυτή προκειμένου να καλύψει το ελλιπές ποσό. Σε περίπτωση που η DEGIRO οφείλει να παρέμβει, αυτό συνεπάγεται πρόσθετες χρεώσεις.

Κατά τη λήξη, άλλα είδη συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, όπως τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων, διακανονίζονται είτε σε μετρητά είτε με φυσική παράδοση του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεικτών διακανονίζονται μόνο σε μετρητά.

Πού θα βρω πληροφορίες;

Καθότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης τίθενται υπό διαπραγμάτευση σε χρηματιστήριο, πληροφορίες και προδιαγραφές σχετικά με τη σύμβαση διατίθενται στο website του χρηματιστηρίου. Σε αυτές περιλαμβάνονται πληροφορίες όπως το μέγεθος της σύμβασης, ο υποκείμενος δείκτης, η ημερομηνία λήξης και οι ώρες συναλλαγών. Άλλες πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά και τους κινδύνους του προϊόντος διατίθενται στο Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών (Key Information Document – KID) που το συνοδεύει. Μπορείτε να βρείτε το έγγραφο KID ενός προϊόντος στην πλατφόρμα της DEGIRO εάν επιλέξετε την ονομασία ενός συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης και, στη συνέχεια, επιλέξετε «Έγγραφα».

Πώς μπορώ να επενδύω σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης δεικτών με την DEGIRO;

Στην DEGIRO μπορείτε να πραγματοποιείτε συναλλαγές σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σε διάφορα συνδεδεμένα χρηματιστήρια παραγώγων. YΘα βρείτε όλα τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης που προσφέρουμε μόλις συνδεθείτε στον λογαριασμό σας και επιλέξετε «συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης» από την καρτέλα «προϊόντα».

Για τις συναλλαγές σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης, η DEGIRO χρεώνει αμοιβές σύνδεσης, έξοδα συναλλαγών και έξοδα διακανονισμού. Μπορείτε να βρείτε τα έξοδα αυτά στον Πίνακα χρεώσεων της εταιρείας μας. Πληρώνετε τα έξοδα διακανονισμού μόνο με τον τελικό διακανονισμό κατά τη λήξη και όχι νωρίτερα. Είναι πιθανόν το χρηματιστήριο στο οποίο το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης τίθεται υπό διαπραγμάτευση να χρεώνει επίσης προμήθεια. Οι χρεώσεις αυτές αναφέρονται στον Πίνακα χρεώσεων της εταιρείας μας.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και οι ανταμοιβές;

Η διαπραγμάτευση στις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης είναι δυνατόν να προσφέρει υψηλές ανταμοιβές, ωστόσο συνεπάγεται και υψηλό κίνδυνο. Στο τέλος μπορεί να χάσετε ποσό υψηλότερο από την αρχική σας επένδυση. Δεδομένου ότι ο υποκείμενος δείκτης ενός συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης δείκτη μπορεί θεωρητικά να αυξηθεί απεριόριστα, σε μια θέση αγοράς, το μέγιστο κέρδος ενός συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης δείκτη είναι επίσης απεριόριστο. Από την άλλη, εάν έχετε λάβει θέση πώλησης, η μέγιστη ζημία είναι επίσης απεριόριστη. Συνιστάται να αναλαμβάνετε μόνο τις υποχρεώσεις που μπορείτε να εκπληρώσετε με χρήματα τα οποία δεν χρειάζεστε βραχυπρόθεσμα.

Οι πληροφορίες στο παρόν άρθρο δεν παρατίθενται για συμβουλευτικούς σκοπούς και δεν αποτελούν σύσταση για οποιαδήποτε επένδυση. Οι επενδύσεις ενέχουν κινδύνους. Ενδέχεται να χάσετε την κατάθεσή σας (ή μέρος αυτής). Σας συνιστούμε να επενδύετε μόνο σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα που αντιστοιχούν στις γνώσεις και στην εμπειρία σας.

backtotop

Σημείωση: Οι επενδύσεις εμπεριέχουν κινδύνους. Ενδέχεται να χάσετε (μέρος) της περιουσίας σας. Σας συνιστούμε να επενδύετε μόνο σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα τα οποία ταυτίζονται με τη γνώση και την εμπειρία σας.

Σημείωση:
Οι επενδύσεις εμπεριέχουν κινδύνους. Ενδέχεται να χάσετε (μέρος) της περιουσίας σας. Σας συνιστούμε να επενδύετε μόνο σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα τα οποία ταυτίζονται με τη γνώση και την εμπειρία σας.