Τι είναι τα ομόλογα;

Το ομόλογο είναι ένα χρηματοπιστωτικό μέσο το οποίο παρέχει σε έναν επενδυτή τη δυνατότητα να δανείζει χρήματα σε κάποια οντότητα έκδοσης. Σε αντάλλαγμα για την κατοχή του ομολόγου, οι δανειοδότες εισπράττουν τόκο, που ονομάζεται επίσης τοκομερίδιο. Με απλά λόγια, πρόκειται για μια μορφή δανεισμού. Ο αγοραστής του ομολόγου είναι εξ ορισμού ο δανειοδότης, ενώ ο εκδότης είναι ο δανειολήπτης. Η έκδοση ομολόγων είναι ένας τρόπος με τον οποίο οι οντότητες μπορούν να χρηματοδοτούνται οι ίδιες. Τα χρήματα που μια εταιρεία λαμβάνει από τα ομόλογα που εκδίδονται θεωρούνται δάνειο. Γενικά, πρέπει εν καιρώ να επιστρέφονται κατά την ημερομηνία που συμφωνείται εκ των προτέρων. Έως τη συγκεκριμένη ημερομηνία, ο κάτοχος των ομολόγων (δανειοδότης) λαμβάνει πληρωμές τόκων. Οι οντότητες έκδοσης μπορεί να είναι επιχειρήσεις, πόλεις ή ακόμα και εθνικές κυβερνήσεις.

Τι θα πρέπει να γνωρίζετε για τα ομόλογα

Τρία είναι τα βασικά στοιχεία του ομολόγου τα οποία είναι σημαντικό να κατανοήσετε: το τοκομερίδιο, η ονομαστική αξία και η ημερομηνία λήξης.

Τοκομερίδιο:

Το τοκομερίδιο (ή κουπόνι) είναι το επιτόκιο που καταβάλλει ο εκδότης ενός ομολόγου. Για παράδειγμα, ένα ομόλογο των $1.000 με ετήσιο τοκομερίδιο 5% θα καταβάλλει $50 τον χρόνο. Η λέξη «τοκομερίδιο» προέρχεται από την εποχή που τα ομόλογα συνοδεύονταν από ένα κουπόνι σε έντυπη μορφή, το οποίο μπορούσε να εξαργυρωθεί για την πληρωμή.

Ονομαστική αξία:

Η ονομαστική αξία είναι η αξία ενός ομολόγου. Αναφέρεται επίσης συνήθως ως «αξία στο άρτιο». Πρόκειται για το ποσό που καταβάλλεται στον κάτοχο του ομολόγου όταν λήξει. Εάν το επιτόκιο αυξηθεί και είναι υψηλότερο από το τοκομερίδιο, τότε το ομόλογο θα διακινείται υπό το άρτιο. Όταν το επιτόκιο υποχωρεί και είναι χαμηλότερο από το τοκομερίδιο, το ομόλογο θα διακινείται υπέρ το άρτιο.

Ημερομηνία λήξης:

Πρόκειται για τη συμφωνημένη ημερομηνία κατά την οποία το ομόλογο πρέπει να επιστραφεί. Τα ομόλογα συνήθως θεωρούνται προϊόντα χαμηλού κινδύνου. Οι καταβολές τόκων και οι ημερομηνίες λήξης ορίζονται εκ των προτέρων, καθιστώντας το με τον τρόπο αυτό μια σταθερή και προβλέψιμη πηγή εισοδήματος. Οι εξαιρέσεις αφορούν τις περιπτώσεις που το ομόλογο δεν διακρατείται έως τη λήξη ή όταν ο φορέας έκδοσης κηρύξει πτώχευση

Ποιος εκδίδει ομόλογα;

Παρότι υπάρχουν αρκετές οντότητες που μπορούν να εκδώσουν ομόλογα, σε γενικές γραμμές διακρίνονται δύο τύποι εκδοτών:

  • Κρατικά ομόλογα

    Οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούν γενικά ομόλογα προκειμένου να συγκεντρώνουν χρήματα για τη χρηματοδότηση δαπανών, όπως για δρόμους, σχολεία, γέφυρες ή άλλες υποδομές. Για ορισμένες χώρες, οι δαπάνες ενός (απρόβλεπτου) πολέμου ενδέχεται επίσης να καταστήσουν αναγκαία τη συγκέντρωση κεφαλαίων. Τα ομόλογα έχουν συνήθως διάρκεια δέκα ετών ή μεγαλύτερη και θεωρούνται μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

  • Εταιρικά ομόλογα

    Τα εταιρικά ομόλογα εκδίδονται από εταιρείες για να συμβάλλουν στην ανάπτυξη των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων τους. Με την έκδοσή τους, οι εταιρείες μπορούν να αγοράζουν ακίνητα και εξοπλισμό και να αναλαμβάνουν επικερδή έργα. Τα επιπλέον έσοδα ενδέχεται επίσης να χρησιμοποιούνται για έρευνα και ανάπτυξη ή για την πρόσληψη εργαζομένων. Οι εταιρείες μπορεί να χρειαστούν περισσότερα χρήματα από όσα μπορεί να τους προσφέρει μια τράπεζα μεσαίου μεγέθους. Τα ομόλογα λύνουν το πρόβλημα αυτό παρέχοντας σε πολλούς μεμονωμένους επενδυτές τη δυνατότητα να δανείσουν χρήματα. Το εταιρικό χρέος μπορεί να κυμαίνεται από εξαιρετικά ασφαλές έως άκρως επισφαλές.

Τέσσερις διαφορετικοί τύποι ομολόγων

Εκτός από τους διάφορους εκδότες, υπάρχουν διαφορετικοί τύποι ομολόγων, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους. Οι τέσσερις συνηθέστεροι τύποι είναι:

  • Διηνεκή ομόλογα

    Τα ομόλογα αυτά δεν έχουν καθορισμένη ημερομηνία λήξης και υπάρχει το ενδεχόμενο να μην αποπληρωθούν ποτέ.

  • Μετατρέψιμα ομόλογα

    Υπό ορισμένες συνθήκες, μπορούν να μετατραπούν σε μετοχές της εταιρείας.

  • Αξιόγραφο κυμαινόμενου επιτοκίου

    Τα ομόλογα αυτά έχουν μεταβλητό επιτόκιο.

  • Ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης

    Σε περίπτωση που η οντότητα έκδοσης χρεοκοπήσει, τα ομόλογα αυτά αποπληρώνονται μόνον αφότου αποπληρωθούν όλα τα άλλα ληξιπρόθεσμα ομόλογα. Για τον λόγο αυτόν, οι κίνδυνοι και οι αποδόσεις είναι σχετικά υψηλοί.

Πώς αγοράζονται τα ομόλογα

Ο συνηθέστερος τρόπος αγοράς ομολόγων είναι μέσω χρηματιστή. Οι προμήθειες για την αγορά ποικίλλουν ανάλογα με τον χρηματιστή. Με την DEGIRO, μπορείτε να αγοράζετε κρατικά και εταιρικά ομόλογα ηλεκτρονικά σε ευρεία γκάμα χρηματιστηρίων. Η αμοιβή συναλλαγής εξαρτάται από την αγορά ομολόγων. Σε αντίθεση με άλλα χρηματοπιστωτικά μέσα, τα ομόλογα δεν αποτιμώνται σε νόμισμα αλλά ως ποσοστό της ονομαστικής αξίας τους. Αυτός ο τρόπος διευκολύνει τον υπολογισμό του πραγματικού επιτοκίου.

Τι καθορίζει την τιμή ενός ομολόγου;

Τα ομόλογα που έχετε στην κατοχή σας μπορούν να τεθούν υπό διαπραγμάτευση. Παρά το γεγονός ότι το τοκομερίδιο και η ονομαστική αξία είναι σταθερά, η αξία του μπορεί να παρουσιάζει διακυμάνσεις που οφείλονται σε πολλούς παράγοντες.

Πρώτον, τα ομόλογα είναι αντικυκλικά, γεγονός το οποίο μπορεί να επηρεάσει την αξία τους. Όταν η χρηματιστηριακή αγορά καταγράφει θετική πορεία, τα ομόλογα παρουσιάζουν συνήθως λιγότερο ενδιαφέρον για τους επενδυτές επειδή άλλα χρηματοπιστωτικά μέσα, όπως οι μετοχές, φαίνονται περισσότερο κερδοφόρα. Αυτό προκαλεί τη μείωση της αξίας ενός ομολόγου. Σε αυτήν την περίπτωση, οι φορείς έκδοσης πρέπει να υποσχεθούν ότι θα καταβάλλουν υψηλότερους τόκους ώστε το ομόλογο να παραμείνει ελκυστικό για επενδύσεις.

Ο δεύτερος παράγοντας που καθορίζει την τιμή ενός ομολόγου είναι η πολιτική επιτοκίων. Εάν μια κεντρική τράπεζα διατηρεί τα επιτόκια σε χαμηλό επίπεδο και αναμένεται να τα διατηρήσει χαμηλά καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του ομολόγου, οι εναλλακτικές επιλογές επένδυσης θα μπορούσαν να είναι πιο ελκυστικές για τους επενδυτές. Αυτό μπορεί να αναγκάσει τους κατόχους ομολόγων να πωλήσουν το ομόλογο, γεγονός το οποίο θα μειώσει την τιμή. Σε γενικές γραμμές, η αξία ενός ομολόγου κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση σε σχέση με το επιτόκιο. Για παράδειγμα, εάν το επιτόκιο αυξηθεί, η αξία του ομολόγου θα μειωθεί.

Επίδραση αύξησης ή μείωσης των επιτοκίων στα ομόλογα.

Ο δυνητικός κίνδυνος επηρεάζει επίσης την τιμή. Όταν οι μέτοχοι σκέφτονται ότι ο κίνδυνος αυξάνεται, η τιμή ενός ομολόγου μπορεί να υποχωρήσει. Όσο ο κίνδυνος αυξάνεται, οι επενδυτές θέλουν μεγαλύτερη αποζημίωση.

Η διάρκεια συνιστά άλλον έναν παράγοντα που καθορίζει την τιμή ενός ομολόγου. Τα ομόλογα με μεγαλύτερη διάρκεια, για παράδειγμα, δέκα ετών, καταβάλλουν μεγαλύτερες πληρωμές σε σύγκριση με τα ομόλογα με μικρότερη διάρκεια, όπως ενός έτους. Ο λόγος είναι ότι οι δανειοδότες εισπράττουν πληρωμή για την επένδυση των χρημάτων τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Τα μακροπρόθεσμα ομόλογα είναι πιθανόν να έχουν υψηλότερο τοκομερίδιο σε σύγκριση με τα βραχυπρόθεσμα ομόλογα. Ο χρόνος έως τη λήξη μπορεί επίσης να επηρεάσει την αξία ενός ομολόγου. Δηλαδή, όσο πλησιάζει προς τη λήξη, τόσο η τιμή προσεγγίζει την ονομαστική αξία.

Τα πλεονεκτήματα των ομολόγων

Το προφανέστερο πλεονέκτημα ενός ομολόγου έγκειται στο γεγονός ότι είναι μια σχετικά ασφαλής επένδυση. Εάν το διατηρήσετε έως την ημερομηνία λήξης, η ονομαστική αξία θα επιστραφεί, εκτός εάν η οντότητα αθετήσει την πληρωμή.

Κίνδυνοι ομολόγων

Οι επενδύσεις μπορεί να είναι ανταποδοτικές, αλλά ενέχουν κινδύνους. Στην DEGIRO, διαχειριζόμαστε με ειλικρίνεια και διαφάνεια τους κινδύνους που συνεπάγονται οι επενδύσεις. Πριν ξεκινήσετε να επενδύετε, πρέπει να λάβετε υπ’ όψιν ορισμένους παράγοντες. Είναι χρήσιμο να σκεφτείτε το επίπεδο κινδύνου που είστε πρόθυμοι να αναλάβετε και τι είδους προϊόντα είναι τα πλέον κατάλληλα για να επιτύχετε τους στόχους σας. Παρότι η ημερομηνία λήξης ενός ομολόγου καθορίζεται εκ των προτέρων, υπάρχει πάντα η πιθανότητα ο φορέας έκδοσης να αθετήσει τις υποχρεώσεις του. Αυτός είναι ο λόγος που στα ομόλογα απονέμεται συχνά μια ταξινόμηση κινδύνου από ανεξάρτητους οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, όπως οι Moody’s και Standard & Poor’s.

Οι πληροφορίες στο παρόν άρθρο δεν παρατίθενται για συμβουλευτικούς σκοπούς και δεν αποτελούν σύσταση για οποιαδήποτε επένδυση. Έχετε υπ’ όψιν ότι τα στοιχεία ενδέχεται να έχουν αλλάξει από τη στιγμή σύνταξης του αρχικού άρθρου. Οι επενδύσεις ενέχουν κινδύνους. Ενδέχεται να χάσετε την κατάθεσή σας (ή μέρος αυτής). Σας συνιστούμε να επενδύετε μόνο σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα που αντιστοιχούν στις γνώσεις και στην εμπειρία σας.

backtotop

Σημείωση: Οι επενδύσεις εμπεριέχουν κινδύνους. Ενδέχεται να χάσετε (μέρος) της περιουσίας σας. Σας συνιστούμε να επενδύετε μόνο σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα τα οποία ταυτίζονται με τη γνώση και την εμπειρία σας.

Σημείωση:
Οι επενδύσεις εμπεριέχουν κινδύνους. Ενδέχεται να χάσετε (μέρος) της περιουσίας σας. Σας συνιστούμε να επενδύετε μόνο σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα τα οποία ταυτίζονται με τη γνώση και την εμπειρία σας.